Ten serwis internetowy w celach statystycznych korzysta z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies użytkownik może kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z tego serwisu, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje politykę stosowania plików cookies.

zamknij

Odszkodowania – nieruchomości warszawskie

Odszkodowania

Istnieje możliwość dochodzenia odszkodowania za bezpowrotnie utracone nieruchomości w sytuacji braku złożenia wniosku dekretowego lub nieodwracalnych skutków prawnych, które nastąpiły na nieruchomości.

W tym zakresie przysługuje droga dochodzenia odszkodowania:

Administracyjna

Odszkodowania administracyjne

W przypadku braku wniosku dekretowego nie jest możliwa rewindykacja w naturze, czyli zwrot nieruchomości poprzez ustanowienie użytkowania wieczystego. Natomiast mogą przysługiwać roszczenia odszkodowawcze zgodnie z wykazem hipotecznym. Odszkodowanie takie obliczane jest według cen aktualnych nieruchomości z danego rejonu, a według stanu faktycznego z 1945 roku, a podstawa prawna odszkodowania znajduje się w art.215 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Składając wniosek o odszkodowanie organ administracyjny obowiązany będzie do orzeczenia o odszkodowaniu stosownie do aktualnych przepisów prawa. Z treści art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika prawo do odszkodowania na zasadach określonych ustawą, przysługujące za:

dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego".

Art. 215 ust. 2 stanowi zaś niezależną od innych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, podstawę do przyznania i ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Tak orzekał m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z 18 grudnia 2007 roku, I SA/Wa 1041/07):

Przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ma charakter szczególny w stosunku do ogólnych zasad przyznawania odszkodowania przewidzianych w tej ustawie. Oznacza to m.in., że jest on wyłączną podstawą ustalenia przesłanek do przyznania odszkodowania, bez potrzeby sięgania do innych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami".

Wyjaśnienia wymaga fakt, iż działka/parcela przed wejściem w życie Dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Bez znaczenia pozostaje przy tym czy była w rzeczywistości zabudowana. Zgodnie bowiem z orzecznictwem:

Przy ustalaniu prawa do odszkodowania za działkę konieczne jest wykazanie, że mogła być przeznaczona przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) pod budownictwo jednorodzinne, nie jest istotne natomiast, czy była zabudowana" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2005 roku, sygn. akt I SA/Wa 2005/04).

Co bardzo istotne orzecznictwo sądowo-administracyjne ukształtowało taką wykładnię planu z 1931 roku, iż normy zagospodarowania terenu poprzez wskazanie powierzchni i wysokości zabudowy były normami maksymalnymi, tzn. że na parceli określonej w planie jako zabudowa np. 5-kondygnacyjna można było wybudować dom jednorodzinny.

W związku z powyższymi uwagami, pozostaje jedynie do wyjaśnienia przesłanka: „poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 roku".

Orzecznictwo sądowo-administracyjne w zakresie tej przesłanki jest bardzo liberalne i korzystne dla byłych właścicieli, mianowicie nie liczy się sam fakt władania, ale jego „możliwość". Co więcej należy podkreślić, iż zdaniem wielu znawców doktryny przesłanka ta jest niekonstytucyjna. Zasygnalizowano już ten problem w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2011 roku sygnatura: SK 41/09 z zdaniu odrębnym sędzi TK Małgorzaty Pyziak-Szafnickiej w związku z tym należy się spodziewać wyeliminowania tej przesłanki z obiegu prawnego.

Sądowa

Odszkodowania sądowe

W przypadku złożenia wniosku dekretowego i odmowy ustanowienia własności czasowej/użytkowania wieczystego w formie decyzji/orzeczenia administracyjnego należy tą decyzję/orzeczenie wyeliminować w obrotu prawnego poprzez wszczęcie postępowania nadzorczego w trybie art.156 k.p.a. jako rażącego naruszenia prawa. Postępowania nadzorcze prowadzone są przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie oraz przez Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

W dniu 31 marca 2011 roku Sąd Najwyższy rozstrzygnął wątpliwości dotyczące dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną. Uchwała pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2011 roku, sygn. akt III CZP 112/10 rozstrzygnęła wątpliwości co do podstaw prawnych dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004 roku, stanowi ona co następuje: 

 „1. Do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a.

2. Jeżeli ostateczna wadliwa decyzja administracyjna została wydana przed dniem wejścia w życie Konstytucji, odszkodowanie przysługujące na podstawie art. 160 § 1 k.p.a. nie obejmuje korzyści utraconych wskutek jej wydania, choćby ich utrata nastąpiła po wejściu w życie Konstytucji." - LEX nr 751460, www.sn.pl, Biul. SN 2011/3/12, Palestra 2011/5/154.

Tym samym zastosowanie co do odszkodowań sądowych ma przepis art. 160 § 1, 2, 3, 6 k.p.a., o następującym brzmieniu:

„Art. 160. § 1. (6) Stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie.

§ 2. Do odszkodowania stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem art. 418 tego kodeksu.

§ 3. Odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 156 § 1, chyba że winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie ponosi inna strona postępowania dotyczącego tej decyzji; w tym ostatnim przypadku roszczenie o odszkodowanie służy w stosunku do strony winnej powstania tych okoliczności.

§ 6. Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1."

W związku z powyższym jeśli poszkodowany uzyskał odpowiedni prejudykat w postaci decyzji nadzorczej z SKO lub MTBGM może wystąpić na drogę sądową z pozwem o odszkodowanie za utraconą nieruchomość, jak i np. za sprzedane lokale/mieszkania w nieruchomości zabudowanej.

Kontakt

tel.: 22 622 04 59
kom.: 608 388 334
ul. gen. J. Bema 83, p. II
01-233 Warszawa
odszkodowania@przyjazna-warszawa.pl